Thương mại điện tử truyền thống thường là thương hiệu tạo trang sản phẩm và người tiêu dùng chủ động vào website để đặt hàng. Thương mại xã hội là thương hiệu dùng mạng xã hội, nền tảng nhắn tin, trưởng nhóm, KOC, người bán nhỏ hoặc người bán cộng đồng để thúc đẩy giới thiệu sản phẩm và tạo đơn hàng thông qua tương tác, niềm tin và quan hệ cộng đồng. Khác biệt lớn nhất không chỉ là điểm vào bán hàng, mà là cách quản lý nguồn đơn hàng, hiệu quả người bán, hoa hồng và quy trình cộng tác.
Thương mại điện tử truyền thống là gì?
Thương mại điện tử truyền thống thường lấy website thương hiệu, giỏ hàng, nền tảng thương mại điện tử hoặc marketplace làm trung tâm.
- Thương hiệu tạo trang sản phẩm
- Người tiêu dùng nhìn thấy sản phẩm qua tìm kiếm, quảng cáo hoặc đề xuất nền tảng
- Người tiêu dùng vào trang sản phẩm
- Thêm vào giỏ hàng
- Hoàn tất thanh toán
- Thương hiệu hoặc nền tảng xử lý thanh toán, giao hàng và hậu mãi
Mô hình này tập trung vào trang sản phẩm, giỏ hàng và quy trình thanh toán. Vì vậy, nó thường chú trọng lưu lượng truy cập, tỷ lệ chuyển đổi, trải nghiệm giỏ hàng, thanh toán, tồn kho, logistics và hiệu quả quảng cáo.
Khác biệt 1: Logic chuyển đổi khác nhau
Thương mại điện tử truyền thống giống bán hàng theo “kệ hàng”: người tiêu dùng có nhu cầu, chủ động tìm kiếm hoặc bấm quảng cáo, vào trang sản phẩm rồi mua.
Thương mại xã hội giống bán hàng theo “quan hệ”: người tiêu dùng có thể chưa có nhu cầu rõ ràng, nhưng bị kích hoạt bởi nội dung xã hội, lời giới thiệu của người quen, giải thích từ trưởng nhóm, review KOC hoặc tương tác trong cộng đồng.
Nhiều sản phẩm có thể chuyển đổi thấp trên website, nhưng lại bán tốt hơn khi được trưởng nhóm, KOC, người bán nhỏ hoặc người bán cộng đồng giới thiệu.
Khác biệt 2: Điểm vào bán hàng khác nhau
- Thương mại điện tử truyền thống: website, trang sản phẩm, giỏ hàng, marketplace, công cụ tìm kiếm và landing page quảng cáo.
- Thương mại xã hội: bài đăng xã hội, video ngắn, livestream, tin nhắn riêng, nhóm nhắn tin, liên kết của trưởng nhóm, nội dung KOC, trang quảng bá của người bán nhỏ và kênh địa phương của đối tác xuyên biên giới.
Điều này có nghĩa thương hiệu không thể chỉ nhìn “website có bao nhiêu đơn hàng”, mà phải biết mỗi điểm vào xã hội tạo ra bao nhiêu đơn hàng.
Khác biệt 3: Cách ghi nhận nguồn đơn hàng khác nhau
Trong thương mại điện tử truyền thống, nguồn đơn hàng thường tập trung hơn. Trong thương mại xã hội, cùng một sản phẩm có thể được nhiều trưởng nhóm, KOC, người bán nhỏ, đại lý hoặc người bán cộng đồng cùng quảng bá.
- Đơn hàng này đến từ ai?
- Đơn hàng thuộc hoạt động nào?
- Đơn hàng có được tính hoa hồng không?
- Người tiêu dùng có đặt qua điểm vào xã hội cụ thể không?
- Nếu đơn bị hủy hoặc hoàn trả, hoa hồng có cần điều chỉnh không?
Nếu nguồn đơn hàng không rõ ràng, đối soát và hoa hồng rất dễ phát sinh tranh chấp.
Khác biệt 4: Vai trò người quảng bá khác nhau
Trong thương mại điện tử truyền thống, thương hiệu thường tự chịu trách nhiệm về lưu lượng và chuyển đổi. Trong thương mại xã hội, người quảng bá là một phần của quy trình bán hàng.
- Trưởng nhóm
- KOC
- Người bán nhỏ
- Đại lý
- Người bán cộng đồng
- Người quản lý cộng đồng riêng
- Chủ livestream
- Đối tác địa phương và đối tác phân phối xuyên biên giới
Họ không chỉ giúp thương hiệu tạo nhận diện, mà còn có thể tham gia giới thiệu sản phẩm, trả lời câu hỏi, dẫn đơn hàng, hỗ trợ hậu mãi và tạo mua lại.
Khác biệt 5: Hoa hồng và phân chia doanh thu phức tạp hơn
Thương mại xã hội thường có thêm nhiều loại chi phí và quy tắc như hoa hồng trưởng nhóm, hoa hồng KOC, hoa hồng người bán nhỏ, thưởng đại lý, quy tắc phân phối nhiều tầng, thưởng theo chiến dịch và chia doanh thu xuyên biên giới.
Nếu các quy tắc này chỉ được quản lý bằng Excel hoặc thao tác thủ công, rất dễ xảy ra sai sót khi có nhiều sản phẩm, nhiều người bán, hủy đơn, hoàn đơn hoặc quy tắc chiến dịch khác nhau.
Bảng so sánh nhanh
| Hạng mục | Thương mại điện tử truyền thống | Thương mại xã hội |
|---|---|---|
| Logic bán hàng | Người mua chủ động tìm và đặt hàng | Mua qua giới thiệu, tương tác và niềm tin |
| Điểm vào | Website, giỏ hàng, marketplace | Facebook, Instagram, TikTok, Telegram, LINE, Zalo, WhatsApp, KOC, trưởng nhóm, người bán nhỏ |
| Vai trò chính | Thương hiệu và người tiêu dùng | Thương hiệu, người tiêu dùng, trưởng nhóm, KOC, người bán nhỏ, đại lý |
| Nguồn đơn hàng | Tập trung hơn | Phân tán hơn, cần ghi nhận nguồn |
| Trọng tâm quản lý | Sản phẩm, tồn kho, thanh toán, logistics | Người quảng bá, nguồn đơn hàng, hoa hồng và quy trình cộng tác |
Thương hiệu nên chọn mô hình nào?
Đây không phải là lựa chọn một trong hai. Đối với nhiều thương hiệu, thương mại điện tử truyền thống và thương mại xã hội nên bổ sung cho nhau.
Thương mại điện tử truyền thống phù hợp để tiếp nhận đơn hàng từ website, tìm kiếm, quảng cáo và quy trình mua hàng chuẩn hóa. Thương mại xã hội phù hợp cho mua chung, KOC, phân phối nhỏ, cộng đồng riêng, livestream, hoạt động xã hội, phân phối xuyên biên giới và bán hàng cộng tác nhiều người.
Pitchpop bổ sung phần nào?
Pitchpop không nhằm thay thế website thương hiệu hoặc mọi nền tảng thương mại điện tử. Pitchpop phù hợp để bổ sung những phần mà thương mại điện tử truyền thống thường khó xử lý: nhiều người cùng quảng bá, quản lý trưởng nhóm / KOC / người bán nhỏ, phát hành nhiệm vụ sản phẩm, ghi nhận nguồn đơn hàng, tính hoa hồng, tổ chức dữ liệu giao hàng và đối soát.
Thương mại điện tử truyền thống giải quyết việc “người tiêu dùng mua sản phẩm như thế nào”; Pitchpop tập trung hơn vào việc “thương hiệu làm sao để nhiều người giúp bán hàng một cách có trật tự”.
FAQ
Q1: Thương mại xã hội có thay thế thương mại điện tử truyền thống không?
Không nhất thiết. Hai mô hình thường bổ sung cho nhau. Website và marketplace phù hợp với đơn hàng trực tiếp; thương mại xã hội phù hợp với trưởng nhóm, KOC, người bán nhỏ, đại lý và cộng đồng riêng.
Q2: Chỉ Facebook hoặc LINE mới là thương mại xã hội sao?
Không. Thương mại xã hội còn bao gồm Instagram, TikTok, Telegram, Zalo, WhatsApp, Messenger, livestream, video ngắn, tin nhắn riêng, cộng đồng riêng, KOC, phân phối nhỏ và bán hàng xuyên biên giới.
Q3: Đã có website rồi có cần hệ thống thương mại xã hội không?
Nếu tất cả đơn hàng đều đến từ website, có thể chưa cần. Nhưng nếu có nhiều người giúp quảng bá và bạn cần quản lý nguồn đơn hàng, hoa hồng và hiệu quả người bán, bạn sẽ cần hệ thống thương mại xã hội.
Q4: Thương mại xã hội dễ gặp vấn đề nhất ở đâu?
Các vấn đề thường nằm ở nguồn đơn hàng không rõ, hoa hồng khó tính, hiệu quả KOC hoặc trưởng nhóm khó xác nhận, dữ liệu giao hàng phải tổng hợp thủ công và đối soát tốn thời gian.
Q5: Pitchpop khác gì với nền tảng thương mại điện tử thông thường?
Nền tảng thương mại điện tử thường tập trung vào sản phẩm, giỏ hàng, thanh toán và đơn hàng. Pitchpop tập trung hơn vào quản lý người quảng bá, nhiệm vụ, nguồn đơn hàng, hoa hồng và quy trình bán hàng cộng tác.
Bạn đang bán hàng vượt ra ngoài website?
Nếu thương hiệu của bạn đã có trưởng nhóm, KOC, người bán nhỏ, đại lý, người bán cộng đồng hoặc đối tác xuyên biên giới hỗ trợ quảng bá sản phẩm, Pitchpop có thể giúp hệ thống hóa nguồn đơn hàng, hoa hồng và quy trình cộng tác.
Tìm hiểu cách Pitchpop hỗ trợ quy trình bán hàng xã hội
Thương mại xã hội là gì?
Thương mại xã hội không chỉ dựa vào việc người tiêu dùng tự tìm kiếm sản phẩm. Nó dùng con người và quan hệ cộng đồng để thúc đẩy chuyển đổi.
Sản phẩm có thể xuất hiện trong bài đăng Facebook, nội dung Instagram, video TikTok, cộng đồng Telegram, nhóm LINE, tin nhắn Zalo, WhatsApp, Messenger, livestream, đề xuất của trưởng nhóm, review KOC, chia sẻ từ người bán nhỏ hoặc kênh địa phương của đối tác xuyên biên giới.
Do đó, thương mại xã hội cần quản lý không chỉ sản phẩm và thanh toán, mà còn ai quảng bá sản phẩm, đơn hàng đến từ nền tảng nào, đơn hàng nên được ghi nhận cho ai, hoa hồng tính thế nào và nhiều người quảng bá cùng cộng tác ra sao.